Không biết bao nhiêu lần bạn đã nghe lời khuyên: “bạn nên viết nhiều hơn.” Lời khuyên ấy đầy thiện ý, và gần như luôn đúng. Nhưng nó bỏ qua câu hỏi hữu ích hơn: viết cái gì? Viết chỉ là một hành động, và một hành động có thể phục vụ những mục đích rất khác nhau. Những kiểu viết khác nhau có mục đích khác nhau, đòi hỏi một kiểu chú tâm riêng và khác nhau, và được đánh giá bằng những thước đo kết quả khác nhau. Gộp chung tất cả lại là cách người ta tự làm mình nản — dồn sức vào một chế độ trong khi âm thầm chấm điểm mình bằng chuẩn của một chế độ khác.
Vậy nên, hãy gọi tên các chế độ trước khi chạy theo số lượng. Tôi tách việc viết của mình thành hai mục đích: viết để chú tâm, và viết để hiểu và để truyền đạt. Cái thứ nhất là viết như một cách hiện diện với chính tâm trí mình; cái thứ hai là viết như một cách xây nên thứ bền vững có thể đi tới một người khác. Khi bạn biết mình đang làm cái nào, câu hỏi “mình làm tốt chưa?” cuối cùng mới có lời đáp. (Một phân biệt tôi nhặt được đầu tiên từ ghi chú của một người bạn.)