Nguyen Le PhongNguyen Le Phong

Thiên kiến hung hăng trong tin nhắn công việc

Cùng những lời nói nhẹ nhàng qua bàn họp lại mang theo một lưỡi dao không chủ ý khi nằm trong khung chat — không có gương mặt hay giọng nói để bám vào, tâm trí lấp khoảng trống bằng phỏng đoán tệ nhất của nó. Vì thiên kiến này đoán trước được, hãy bù trừ từ cả hai phía: gửi ấm hơn một nấc so với tự nhiên, và đọc dịu xuống vài nấc so với cảm nhận.

Một điều kỳ lạ xảy ra khi cuộc trò chuyện dời từ căn phòng lên màn hình. Y nguyên những lời ấy, nói qua bàn họp kèm một cái nhún vai và nửa nụ cười, sẽ hạ cánh nhẹ nhàng; gõ vào khung chat và được đọc trong im lặng, chúng thường mang đến một lưỡi sắc chẳng ai chủ ý. Khác với trò chuyện mặt đối mặt, tin nhắn có xu hướng được tiếp nhận với thêm một tầng thù địch — có lẽ vì người đọc không có nét mặt hay ngôn ngữ cơ thể nào để bám vào, và tâm trí lặng lẽ lấp khoảng chân không ấy bằng phỏng đoán tệ nhất của nó.

Vì thiên kiến này đoán trước được, cách sửa là chủ đích bù trừ từ cả hai phía. Nếu bạn là người gửi, hãy lịch sự thêm — một hai nấc so với khi gặp trực tiếp; cái ấm áp bạn thấy hơi quá tay thường chỉ được đọc là bình thường ở đầu bên kia. Nếu bạn là người đọc, làm điều ngược lại: hạ mức đánh giá độ gay gắt của tin nhắn xuống vài nấc, và mặc định giả định thiện chí. Một chữ “ok” cụt lủn nhiều khả năng nghĩa là người ta đang bận, hơn là đang khó chịu với bạn.

(Thiên kiến này cũng vận vào các dạng giao tiếp viết khác — review PR trên GitHub chẳng hạn. Email là ngoại lệ: ở đó người ta vốn đã lịch sự thái quá rồi. Một hiệu chỉnh nhỏ lặng lẽ tôi nhặt từ ghi chú của một người bạn.)

Bạn thấy bài này thế nào?