Nguyen Le PhongNguyen Le Phong

Bất đồng lành mạnh

Khi cả phòng đồng ý với bạn tuyệt đối, hãy khựng lại trước khi coi đó là sự tán thành — sự nhất trí không sứt mẻ thường báo hiệu sự vắng mặt của những cái đầu độc lập hơn là sự hiện diện của một ý tưởng tốt. Chẳng cực nào là đích: một chút bất đồng là chất liệu của những con người đang thật sự suy nghĩ, thứ nên chào đón thay vì vuốt phẳng.

Khi cả căn phòng đồng ý với bạn tuyệt đối, rất đáng khựng lại một nhịp trước khi coi đó là sự tán thành. Tỷ lệ đồng thuận một trăm phần trăm có thể nghĩa là những người nhận ý tưởng không tự suy nghĩ, không chú ý, hoặc — tệ nhất — không dám lên tiếng. Sự nhất trí không sứt mẻ thường báo hiệu sự vắng mặt — của ma sát, của những cái đầu độc lập đang cùng nhai một vấn đề — hơn là sự hiện diện của một ý tưởng thật sự tốt.

Cực ngược lại cũng chẳng khá hơn. Khi gần như không ai gặp được bạn, vấn đề có khi không nằm ở ý tưởng: có thể còn quá nhiều ẩn số, quá ít nền chung — hoặc một văn hóa tranh luận nơi việc phản bác đã lặng lẽ trở thành cách ghi điểm thay vì cách đi tìm sự thật. Người ta rốt cuộc cãi trượt qua nhau từ những tấm bản đồ khác nhau.

Vậy nên chẳng cực nào là đích. Hãy hình dung một buổi design review nơi mọi reviewer gật đầu và ký duyệt trong vài phút: cảm giác thật hiệu quả, nhưng thường hơn, nó nghĩa là công trình chưa từng thật sự được soi xét. Không có tỷ lệ đồng thuận “đúng” — nó dịch chuyển theo đội nhóm, chủ đề và mức cược. Điểm mấu chốt đơn giản là: sự đồng ý tuyệt đối chưa chắc là dấu hiệu tốt. Bất đồng lành mạnh là chất liệu của những con người đang thật sự suy nghĩ, và một chút của nó là thứ nên chào đón thay vì vuốt cho phẳng. (Một mạch nghĩ tôi nhặt từ ghi chú của một người bạn.)

Bạn thấy bài này thế nào?