Bài viết
Cách team phần mềm thật sự vận hành: Agile, Scrum, delivery, ownership, communication và nhịp làm việc ở từng môi trường.
Những bài viết giúp bạn đọc môi trường làm việc của mình rõ hơn: team đang ra quyết định thế nào, ai owns việc gì, vì sao delivery bị kẹt, Agile/Scrum nên dùng ra sao cho bớt hình thức, và mỗi mô hình công ty có nhịp vận hành riêng thế nào. Viết cho BA, PO, PM, developer, QA và người mới để đi làm đỡ mơ hồ, phối hợp vui hơn và hiệu quả hơn.
Daily standup có thể trở thành nghi thức kể lại hôm qua, hoặc một cuộc nói chuyện ngắn về chiến lược của hôm nay. Khác biệt nằm ở việc team dùng nó để nhìn flow, gọi tên rủi ro và quyết định điều gì cần chú ý tiếp theo.
Agile thường bị tuyên bố là đã chết vì nhiều team đã trải qua quá nhiều ceremony mà không có học hỏi, quá nhiều board mà không có feedback, và quá nhiều cuộc họp mà thiếu trust. Một bài reflection bình tĩnh về vì sao phiên bản Agile mang tính hình thức đáng bị phê bình, trong khi thói quen thích nghi qua những vòng feedback nhỏ và trung thực vẫn rất đáng giữ.
Một bài mở đầu thực tế về Lean Business Analysis: vì sao BA nên bắt đầu từ value, Needs Assessment giúp team tránh giải sai vấn đề thế nào, và Business Case nên là công cụ ra quyết định thay vì một tài liệu làm cho đủ.
Một hướng dẫn thực tế về BA Planning theo Lean: stakeholder analysis, nhịp BA trong predictive và adaptive project, lập kế hoạch elicitation, và khác biệt giữa ghi lại request với khơi ra nhu cầu thật.
Một hướng dẫn bình tĩnh và thực tế về requirements modeling: scope, process, rule, data và interface models, kèm ví dụ về cách diagram và mô tả có cấu trúc giúp team nghĩ cùng nhau trước khi build.
Một bài reflection thực tế về nửa sau của Business Analysis: requirement quality, prioritization, traceability, change control, UAT, rollout, transition và đánh giá solution có thật sự tạo outcome không.
Một bài reflection từ cuốn Software Measurement and Estimation: A Practical Approach của Linda M. Laird và M. Carol Brennan. Bài viết giữ lại những ý có thể dùng trong team phần mềm: đo từ quyết định cần ra, estimate như một vùng bất định thay vì lời hứa, nhìn chất lượng trước ngày release và giữ dashboard đủ nhỏ để thật sự giúp hành động.
Một bài reflection từ cuốn Agile Estimating and Planning của Mike Cohn về story points, velocity, planning poker, ideal days và cách nói về estimate trung thực hơn trong team phần mềm.
Bài reflection thứ hai từ Agile Estimating and Planning, tập trung vào release planning: ưu tiên theo value và risk, tách user story thành lát cắt có giá trị, dùng buffer cho bất định và giao tiếp kế hoạch trung thực hơn.
Một bài reflection từ The Design of Everyday Things của Don Norman cho team phần mềm và product: discoverability, signifier, mapping, feedback, conceptual model và cách một interface rõ ràng giúp người dùng không phải đoán mò.
Bài reflection thứ hai từ The Design of Everyday Things của Don Norman về slip, mistake, constraint, forcing function, checklist, undo, root-cause analysis và cách product team thiết kế hệ thống biết hấp thụ giới hạn bình thường của con người thay vì chỉ trách người dùng.
Một bài reflection từ Data: Harness Your Numbers to Go from Uncertain to Unstoppable về cách dữ liệu giúp người điều hành thoát khỏi trạng thái lái doanh nghiệp trong mù mờ. Bài viết nhìn Data Component của EOS như một hệ thống giúp giảm lo âu, kiểm tra trực giác, tránh sống bằng hy vọng, nối Visionary và Integrator bằng cùng một thực tế, và biến dữ liệu thành tự do lãnh đạo thay vì một bảng số gây áp lực.
Một bài reflection từ Data về Scorecard trong EOS: vì sao doanh nghiệp không cần hàng chục KPI để hiểu sức khỏe vận hành, mà cần một nhóm nhỏ measurables đủ đúng, đủ đều, đủ predictive. Bài viết bàn về Scorecard như check engine light, khác biệt giữa P&L và leading indicators, cách reverse-engineer từ kết quả mong muốn, nhịp đo hằng tuần, range goals, và những bẫy phổ biến khi đo quá nhiều hoặc đo thứ dễ đo thay vì thứ cần đo.
Một bài reflection từ Data về nguyên tắc Everyone Has a Number trong EOS. Bài viết nhìn số đo cá nhân như một món quà về clarity: giúp mỗi người biết mình thắng bằng cách nào, manager bớt đánh giá bằng cảm giác, team giải quyết vấn đề nhanh hơn, cạnh tranh lành mạnh hơn, và accountability trở thành nền tảng của trust thay vì một công cụ kiểm soát lạnh lùng.
Một bài reflection từ Data về chương Cash: vì sao một doanh nghiệp có sales tốt hoặc profit trên giấy vẫn có thể căng dòng tiền. Bài viết diễn giải sự khác nhau giữa sales, profit và cash; vì sao cả leadership team cần financial literacy cơ bản; cách nối hành động hằng ngày với gross margin, rework, collections, expenses và cash flow; và vì sao hiểu tiền không cần công thức phức tạp mà cần sự rõ ràng, nhịp đo và các quyết định thực tế.
Pre-mortem là một cách chuẩn bị rất thực tế: tưởng tượng kế hoạch đã thất bại, rồi lần ngược lại xem điều gì có thể đã làm nó hỏng. Bài này chỉ cách dùng pre-mortem trong code, system design, release, promotion, phỏng vấn và mục tiêu cá nhân, để mình nhìn rủi ro sớm hơn mà không biến sự cẩn thận thành bi quan.
Cùng là Software Engineer, nhưng một ngày làm việc trong big corp, startup và outsourcing có thể khác nhau hoàn toàn. Bài này so sánh ba môi trường qua những thứ người đi làm thật sự cảm nhận mỗi ngày: việc đến từ đâu, ai quyết định, scope đổi thế nào, ownership rộng hay hẹp, communication nặng hay nhẹ, tốc độ ship ra sao, và kiểu người nào dễ phát triển ở từng nơi.
Big corp có thể chậm hơn cảm giác của một cá nhân, nhưng đổi lại là scale, reliability và rất nhiều hệ thống đã được thiết kế để không phụ thuộc vào một người. Bài này nói về cách làm việc hiệu quả ở môi trường lớn: align trước khi code, hiểu planning system, đi qua review chain, quản lý stakeholder, tránh các failure mode khiến mình mỏi, và dùng career ladder để phát triển rõ ràng hơn.
Startup hấp dẫn vì ownership thật, tốc độ nhanh và cảm giác việc mình làm có tác động ngay. Nhưng cùng lúc đó là sự mơ hồ, đổi hướng, thiếu người, technical debt và áp lực sống còn. Bài này giúp bạn đọc đúng môi trường startup: khi nào nên ưu tiên tốc độ học, cách giao tiếp khi mọi thứ chưa rõ, cách vay nợ kỹ thuật có ý thức, và làm sao phát triển mà không tự đốt mình.
Outsourcing không chỉ là “làm theo spec”. Ở một công ty dịch vụ tốt, bạn được chạm vào nhiều domain, làm với client thật và học rất nhanh cách biến yêu cầu thành delivery. Bài này giải thích cấu trúc của môi trường outsourcing: scope, change request, estimate, utilization, communication, quality theo hợp đồng, múi giờ, quan hệ client và cách phát triển sự nghiệp trong service business.
TDD, BDD, DDD, ATDD, EDD, CDD, FDD nghe như một rừng chữ viết tắt, nhưng chúng không phải đối thủ của nhau. Mỗi cách trả lời một câu hỏi khác nhau: kiểm thử trước, hành vi mong muốn, domain model, event, component hay feature. Bài này giúp engineer đặt chúng lên cùng một bản đồ, hiểu khi nào dùng gì và tránh biến “driven development” thành khẩu hiệu.
Rất nhiều team nói mình làm Scrum, nhưng mỗi nơi lại hiểu story, point, Done, daily hay retro theo một kiểu. Bài này giúp mọi vai trò trong team có cùng ngôn ngữ: epic, story, task, status workflow, story point, estimate, log work, burndown, velocity và cách chạy planning, daily, review, retro sao cho chúng thật sự giúp team ship tốt hơn thay vì chỉ thêm họp.
