Nguyen Le PhongNguyen Le Phong

Đội tốt không để rủi ro nằm im trong bóng tối

Đưa rủi ro ra ánh sáng từ sớm không phải để làm mọi người lo, mà để cả đội còn thời gian xoay xở.

Bản cập nhật nghe vẫn êm: mọi thứ đang đi đúng kế hoạch. Nhưng mỗi người trong phòng lại đang giữ riêng một mẩu lo lắng. Phần việc phụ thuộc đã trễ, migration lớn hơn ước tính, dữ liệu thử nghiệm không giống production. Không ai muốn là người đầu tiên khiến kế hoạch bỗng kém chắc chắn, nên rủi ro rõ nhất cũng thành điều im lặng nhất.

Ba người sắp các giấy ghi chú màu trên bảng có biểu tượng cảnh báo và chiếc khiên.
Rủi ro được thấy sớm cho cả đội cơ hội điều chỉnh khi cái giá còn thấp.

Đội tốt nói ra rủi ro không phải vì họ thích lo xa. Họ hiểu rằng rủi ro bị giấu sẽ ngày càng đắt. Khi nó được gọi tên sớm, cả đội còn có thể thu hẹp phạm vi, đổi thứ tự công việc, bổ sung kiểm thử, chỉnh cách triển khai, nhờ thêm người hoặc báo đúng tình hình cho các bên liên quan.

Văn hóa của một đội thường lộ ra ở vài câu rất nhỏ. Mọi người có thể nói tôi vừa thấy một rủi ro, hay phải chờ đến lúc có sẵn lời giải mới dám mở miệng? Người quản lý xem cảnh báo sớm là thông tin hữu ích, hay coi đó là thiếu tự tin? Cả phòng dành thời gian hiểu tín hiệu, hay vội vàng bảo vệ bản kế hoạch đang có?

Đưa rủi ro ra ánh sáng khác hẳn với làm quá mọi chuyện. Một cảnh báo hữu ích phải cụ thể: tác vụ nhập dữ liệu có thể vượt quá thời gian chờ của worker với tài khoản trên quy mô này; callback của nhà cung cấp chưa idempotent trong sandbox; phiên bản ứng dụng cũ vẫn đọc trường sắp bị bỏ. Khi đủ cụ thể, rủi ro trở thành thứ có thể kiểm thử, khoanh vùng hoặc chấp nhận có chủ đích.

Nói sớm cũng là một cách giữ lòng tin. Các bên liên quan thường chịu được một sự thật khó nghe tốt hơn một bất ngờ đến muộn. Lúc đầu, đội báo rủi ro có thể nghe kém chắc chắn hơn. Về lâu dài, họ lại đáng tin hơn vì màu xanh thật sự là xanh, màu vàng thật sự là vàng, và sự im lặng không được dùng để che một cơn giông.

Người dẫn dắt có vai trò rất lớn ở đoạn này. Nếu mỗi rủi ro đều dẫn tới đổ lỗi, mọi người sẽ giấu nó cho đến khi không thể giấu thêm. Nếu cảnh báo nào cũng gây hoảng, những băn khoăn nhỏ và trở ngại thật sẽ bị đánh đồng. Phản ứng lành mạnh hơn là bình tĩnh hỏi: mình có bằng chứng gì, ngay bây giờ làm được gì, và ai cần biết?

Dĩ nhiên, một tấm bảng đầy giấy đỏ chưa tự động chứng minh đội đã trưởng thành. Mỗi rủi ro cần một lần kiểm tra tiếp theo, một người theo dõi và một mốc ra quyết định. Có cái sẽ được chấp nhận, có cái được gỡ bỏ sau khi kiểm chứng, có cái buộc kế hoạch phải đổi. Mục đích cuối cùng là để công việc còn lái được.

Nhìn thẳng vào rủi ro không phải bi quan. Đó là thừa nhận rằng thực tế thường gõ cửa trước hạn chót. Điều đang khiến một người băn khoăn hôm nay nên sớm trở thành thông tin chung, khi cả đội vẫn còn đủ khoảng trống để xoay xở.

Bạn thấy bài viết thế nào?